Norma ISO 9606-1 określa wymagania dotyczące kwalifikacji spawaczy. Część pierwsza normy dotyczy uprawnień spawalniczych dla stali i określa zakresy kwalifikacji obejmujące między innymi: pozycje spawania oraz dopuszczalne grubości materiałów.
Uprawnienia spawalnicze – zakres kwalifikacji: metoda spawania
Więcej na temat metod spawania znajdziesz w naszym wpisie:
Oznaczenia metod spawania – ISO 4063
Zakres kwalifikacji: przenoszenie metalu w łuku spawalniczym
(tylko dla procesów spawania 131, 135, 138)
D – zwarciowe, G – kroplowe, S – natryskowe, P – pulsujące
Zakres kwalifikacji: rodzaj wyrobu
- Spoiny wykonywane na złączach egzaminacyjnych z rur o średnicy zewnętrznej większej niż 25 mm obejmują także spoiny na blachach
- Spoiny na złączach egzaminacyjnych wykonanych z blach obejmują: spoiny rur spawanych z utwierdzeniem o średnicy zewnętrznej rury D≥500 mm
- Spoiny na złączach egzaminacyjnych wykonanych z blach obejmują: spoiny rur spawanych z obracaniem o średnicy zewnętrznej co najmniej 75 mm w pozycjach PA, PB, PC i PD
Zakres kwalifikacji: rodzaj spoiny
- Spoiny pachwinowe nie kwalifikują spoin czołowych ani odwrotnie
- Spoiny czołowe mogą kwalifikować spoiny pachwinowe. W przypadku gdy dodatkowe złącze pachwinowe jest wykonane tym samym procesem i spoiwem (z tej samej grupy FM). Złącze egzaminacyjne musi mieć minimalną grubość 10 mm oraz być spawane w pozycji PB jednym ściegiem. Egzamin kwalifikuje pozycje PA i PB dla spoin pachwinowych.
pozycji PB jednym ściegiem. Egzamin kwalifikuje pozycje PA i PB dla spoin pachwinowych
FW – spoina pachwinowa (fillet weld), BW – spoina czołowa (butt weld)
Zakres kwalifikacji: grupy materiałowe dla spoiw
W trakcie egzaminu kwalifikacyjnego, zaleca się stosowanie materiałów podstawowych zgodnie z ISO/TR 15608 (grupy materiałowe od 1 do 11)
Zakres kwalifikacji: rodzaje spoiw
Proces spawania 111 (elektroda otulona):
Pozostałe procesy spawania:
Spawanie z dodatkiem spoiwa kwalifikuje także do spawania bez dodatku spoiwa, ale nie na odwrót.
Spawanie z dodatkiem spoiwa kwalifikuje także do spawania bez dodatku spoiwa, ale nie na odwrót.
W przypadku procesów spawania 142 i 311 (spawanie bez materiału dodatkowego), materiał podstawowy używany podczas egzaminu odpowiada grupie materiałowej, dla której spawacz jest kwalifikowany.
Uprawnienia spawalnicze – zakres kwalifikacji: wymiary
Zakres kwalifikacji dla spoin czołowych opiera się na grubości spoiny oraz średnicach zewnętrznych rur podanych w mm (s).
Zakres kwalifikacji dla spoin pachwinowych opiera się na grubości materiału oraz średnicach zewnętrznych rur podanych w mm (t).
Jeżeli w złączu egzaminacyjnym dla spoiny czołowej użyto dwóch procesów spawania (np. 138 – grań i 136 – wypełnienie), w specyfikacji grubości materiału należy podać grubości spoin wykonanych poszczególnymi procesami. Zakresy kwalifikacji będą odpowiednie dla danej grubości i danego procesu, np. s 18 mm (6 mm – dla procesu 138,12 mm – dla procesu 136).
W przypadku kształtowników o przekroju zamkniętym, które nie są okrągłe, D oznacza wymiar węższej strony.
Zakres kwalifikacji dla grubości spoin czołowych:
Zakres kwalifikacji dla grubości(materiał podstawowy) spoiny pachwinowe:
Np. dla grubości mat. 1 mm zakres kwalifikacji wynosi od 1 mm do 3 mm
Zakres kwalifikacji dla średnicy zewnętrznej rury:
Np. dla średnicy rury 15 mm zakres kwalifikacji wynosi od 15 mm do 30 mm
Np. dla średnicy rury 32 mm zakres kwalifikacji wynosi od 25 mm do nieskończoności
s – grubość spoiny lub przetopionego metalu spoin czołowych
t – grubość materiału złącza egzaminacyjnego (grubość blachy lub ścianki rury)
D – średnica zewnętrzna rury
Uprawnienia spawalnicze – zakres kwalifikacji: pozycje spawania
Spawanie dwóch rur o identycznej średnicy zewnętrznej, jednej w pozycji PH i drugiej w pozycji PC, kwalifikuje również do spawania rury w pozycji H-L045.
Zakres kwalifikacji dla pozycji spawania spoin czołowych:
Zakres kwalifikacji dla pozycji spawania spoin pachwinowych:
Więcej na temat pozycji spawania znajdziesz w naszym wpisie:
Uprawnienia spawalnicze – zakres kwalifikacji: szczegóły dotyczące spoiny
Uprawnienia spawalnicze wg ISO 9606-1 – przykładowe certyfikaty i oznaczenia
Poniżej znajdziesz przykłady certyfikatów dla poszczególnych metod spawania. Każdy z nich zawiera objaśnienia oznaczeń i opis zakresu kwalifikacji wynikającego z przeprowadzonego egzaminu.
→ Certyfikat spawalniczy 135 (MAG) wg ISO 9606-1 – spoina pachwinowa, pozycja PB
→ Certyfikat spawalniczy 111 (MMA) wg ISO 9606-1 – spoina czołowa, pozycje PF/PC
→ Certyfikat spawalniczy 141 TIG ISO 9606-1 – spoina czołowa, pozycja H-L045
→ Certyfikat spawalniczy 136 wg ISO 9606-1 – spoina czołowa, pozycje PE/PF
Złącza, szczegóły spoiny, procesy spawania, materiały dodatkowe, grupy materiałowe FM1–FM6!
